Guido Bosua: "SAVE is ons eerste Creative Europe-project"

Om het aanvraagproces van de verschillende Creative Europe subsidies inzichtelijk te maken, vragen we aanvragers en beneficianten over hun ervaringen. Van het idee tot de uitvoering, en van tips tot struggles - het komt allemaal aan bod.

"Ik ben namens stichting Bewegend Beeld projectleider van het project SAVE – ‘Stories of the Archipelago of Villages in Europe’, dat valt binnen de CREA CULT 2024 COOP-call (small-scale cooperation). SAVE is voor mij en alle partners ons eerste Creative Europe-project."

"SAVE is een multimediaal verhalenproject (audio en fotografie), waarin verhalenverzamelaars en fotografen uit vier landen 120 inwoners uit Praputnjak (Kroatië), Jadagoniai (Litouwen), Hopovo (Servië) en Blauhús (Nederland) portretteerden. Deze portretten vormen samen een beeld van de kleine hedendaagse Europese dorpsgemeenschap en zijn te zien en te beluisteren op de website www.savestories.eu.

Met SAVE onderzoeken we de betekenis van het woord ‘gemeenschap’ in het rurale Europa. Tegelijkertijd zien we, door het vertellen en delen van de verhalen, dat de sociale cohesie in deze gemeenschappen wordt versterkt, dat belangrijke kwesties en uitdagingen voor de toekomst worden benoemd en dat de hedendaagse geschiedenis van de dorpen wordt vastgelegd. Naast de website, waarop alle verhalen te zien en te beluisteren zijn, zijn er in alle vier de dorpen (ten minste) een expositie over het project. Daarnaast komen alle 120 verhalen, met extra foto’s en in zes talen, samen in een boek als fysieke verschijning van het project."

"In juli 2024 kregen we een reactie van Creative Europe op onze tweede aanvraag voor SAVE. Dit keer hadden we 87 punten gescoord en kwamen we in aanmerking voor een Europese bijdrage. Daarmee begon voor ons allemaal ons eerste Creative Europe-avontuur: een heuse ontdekkingstocht. Niet alleen in de vier dorpen, maar vooral ook in de digitale wereld van de Europese Commissie en langs alle hobbels die genomen moesten worden voordat we in januari 2025 van start konden.

In maart 2025 hadden we een eerste meeting met het hele team (16 mensen) in Hopovo, Servië. Daarna gingen de vier teams aan de slag in de vier dorpen. In augustus 2025 was er een tweede meeting, dit keer in het Friese Blauhús. Een spannend moment, want nu werden de eerste verhalen en foto’s gedeeld. Bij sommige teams verliep het proces voorspoedig; andere teams hadden meer tijd nodig. Vooral het vertalen van alle verhalen in zes talen kostte meer tijd dan verwacht."

"In januari besloten we zes maanden verlenging aan te vragen, zodat we de tijd hadden om het hele project zorgvuldig af te ronden en alle verhalen de tijd en aandacht te geven die ze verdienden. In april ging de website online en nu leggen we de laatste hand aan het boek, dat in oktober wordt gepresenteerd tijdens onze derde en laatste bijeenkomst, dit keer in Praputnjak (Kroatië). Deze ontmoeting is onze evaluatiebijeenkomst en tegelijkertijd de opening van de expositie daar. Op 31 december 2026 zullen alle deliverables zijn geleverd en is het project afgerond."

"Voordat ik bij Creative Europe terechtkwam, had ik al wat ervaring met een ander Europees samenwerkingsprogramma: TANDEM, van MitOst (Berlijn), in samenwerking met verschillende Europese fondsen (voor Nederland ECF en Fonds Cultuurparticipatie). Ik deed in 2013 namens de VAK uit Delft mee aan de eerste ronde ‘Community Arts & Participation’ en deed een project samen met Larf! uit Gent en Lyric Hammersmith in Londen. Na dit project bleef ik bij de volgende rondes van TANDEM C&P betrokken als fotograaf. In 2017 was er een nieuwe TANDEM, dit keer rondom Leeuwarden-Friesland 2018 en andere Europese Culturele Hoofdsteden. Hier ontmoette ik Ivona, uit Praputnjak. De tweede meeting in dit programma was in haar dorp en we besloten na haar TANDEM-project samen een project op te zetten rondom haar dorp.

Tijdens het brainstormen over dit project tipte iemand ons het project ‘Iepen Doar(p)’ van Sjoerd Litjens, waarin hij in audio en foto 129 portretten maakte van de inwoners van Feanwâlsterwâl, het dorp waar hij in zijn jeugd woonde. We spraken met hem af en er was een klik. Zijn project werd de blauwdruk voor ons project."

"Toen wisten we ook dat het een groter project ging worden en dat we een aanvraag voor Creative Europe wilden doen. Daar hadden we minimaal drie landen voor nodig. We besloten er vier te doen, zodat we, mocht er onverhoopt toch een dorp afvallen, nog steeds binnen de small-scale cooperations pasten. Via het TANDEM-netwerk kwamen we in contact met nog twee dorpen, die op de een of andere manier gelinkt waren aan een toekomstige Europese Culturele Hoofdstad: Zapyškis (Litouwen) deed mee in het programma van Kaunas 2022 en Hopovo (Servië) was betrokken bij Novi Sad 2022."

In 2021 deden we een eerste aanvraag. Toen kwamen we niet verder dan 65 punten. Maar er was ons al verteld dat het maar zelden voorkwam dat een eerste aanvraag meteen wordt gehonoreerd. We gingen aan de slag met de feedback en scherpten de aanvraag aan. Naast de dorpen werd ook de Rijksuniversiteit Groningen een partner; zij onderzoeken de impact van het project. Blauhús werd ons nieuwe Friese dorp en in 2024 deden we een tweede aanvraag.

Ondertussen zaten we trouwens niet stil: Leeuwarden-Friesland 2018 steunde ons in de ontwikkelfase en zorgde ervoor dat Ivona en ik de ‘nieuwe’ dorpen konden bezoeken en het project konden presenteren. Daarna zijn er via Erasmus+ verschillende uitwisselingen geweest met de jongeren uit de dorpen. Al met al legden deze omringende projecten en bezoeken een stevig fundament voor de samenwerking die er nu is."

"Tot en met 27 augustus is in ieder geval nog de expositie ‘Blauhús – 30 verhalen, 1 mienskip’ te zien in het Fries Scheepvaartmuseum in Sneek. Voor andere exposities en het boek kun je het best de website in de gaten houden: www.savestories.eu."

• Neem de tijd, zoek partners en mensen met wie je een klik hebt en ontwerp een project waarmee je je persoonlijk kunt verbinden. Onze ervaring is dat dingen vaak net wat anders lopen dan voorzien. In ons geval kosten ze vooral meer tijd. Dat is niet zo erg, zolang je bezig bent met dingen waar je blij van wordt.

• Houd contact, wees nieuwsgierig en bevraag elkaar. Ons kernteam van zeven heeft iedere week een online overleg. Soms maar een half uurtje. Hierdoor zijn we goed op de hoogte van wie waarmee bezig is en waar iemand eventueel tegenaan loopt. Dat kunnen ook politieke spanningen zijn (zoals de studentenprotesten in Servië) of weersomstandigheden (veel sneeuw in Litouwen). Allemaal zaken die invloed kunnen hebben op het verloop van je project.

• Gebruik de helpdesks en je contactpersoon bij Creative Europe. Wij hebben in het begin flink geworsteld met het vinden van onze weg in de digitale omgeving van Creative Europe. Maar geloof me: als je weet waar je moet zijn, is het allemaal best logisch. Het duurt alleen even voordat je de weg kent.

Dit is het eerste interview in onze nieuwe reeks “Het woord is aan...” waarbij we spreken met verschillende Creative Europe beneficianten over hun ervaringen.

Wil jij ook graag je verhaal delen? Laat het ons weten!